O najcenniejszy darze krzyża! Podziwiajmy jego wspaniałość! Nie jest on jak drzewo rajskie, dające poznanie dobra i zła, ale cały jest przepiękny i miły dla oczu i smaku.

Bo drzewo krzyża przynosi nie śmierć, lecz życie; nie mrok, ale światłość; nie wyrzuca z raju, lecz do niego wprowadza. Chrystus wstąpił na to drzewo jak na rydwan królewski, obalił diabła i jego moc śmiercionośną, i wyzwolił ludzkość z okrutnej niewoli.

Na tym drzewie Pan się ukazał jako najznakomitszy wojownik. Jego ręce, nogi i bok zostały zranione, lecz te rany stały się lekarstwem na rany grzechu, zadane naszej naturze przez przewrotnego węża.

Niegdyś drzewo przyniosło nam śmierć, teraz dzięki drzewu odzyskaliśmy życie; niegdyś przez drzewo byliśmy zwiedzeni, teraz na drzewie odtrąciliśmy starodawnego węża. Zaiste, nowa to i niesłychana zmiana: życie dane w miejsce śmierci, nieskazitelność zamiast skazitelności, chwała przyznana zamiast hańby.

Jak słusznie woła święty Paweł: "Co do mnie, nie daj, Boże, bym się miał chlubić z czego innego, jak tylko z krzyża Pana naszego Jezusa Chrystusa, dzięki któremu świat stał się ukrzyżowany dla mnie, a ja dla świata". Bo owa jedyna mądrość, która niby kwiat rozkwitła na krzyżu, ujawniła próżne przechwałki mądrości tego świata i jej nadętą pychę. A różnorakie dobro, biorące swój początek z krzyża, zniszczyło zarazki zła i przewrotności. Już od początku świata wszystkie obrazy i zapowiedzi tego drzewa krzyża ukazywały cudowne sprawy, które miały nastąpić za jego przyczyną. Jeżeli pragniemy się o tym przekonać, to spójrzmy: Czyż nie za sprawą Bożą uniknął Noe zagłady w wodach potopu, gdy schronił się w arce z kruchego drzewa razem ze swoimi synami, z żoną i żonami swoich synów oraz ze zwierzętami wszelkich gatunków, które żyły na ziemi?

A cóż powiemy o lasce Mojżesza? Czyż i ona nie była obrazem krzyża? Na jej skinienie wody zamieniały się w krew; ona też pożarła węże wywołane tajemną sztuką wróżbitów egipskich; gdy Mojżesz ją podniósł i wyciągnął rękę, rozstąpiło się morze, a kiedy ją opuścił, powróciło na swoje miejsce i zatopiło wrogów, ale ci, którzy stanowili lud wybrany, zostali uchronieni od zagłady. Także laska Aarona była obrazem krzyża: zakwitła w dniu buntu i przez to wskazała prawowitego kapłana.

Również Abraham wskazywał na drzewo krzyża, gdy swojego związanego syna położył na stosie drzewa. Na krzyżu śmierć została zniweczona, Adam zaś przywrócony życiu. Krzyżem się chlubi każdy z Apostołów, krzyż przynosi wieniec chwały każdemu męczennikowi, krzyżem jest uświęcony każdy sprawiedliwy.

Dzięki krzyżowi przyoblekamy się w Chrystusa i porzucamy starego człowieka. Przez krzyż zostaliśmy zgromadzeni w jedno jako owce Chrystusa i przeznaczeni do niebiańskiej owczarni.