John Henry (Jan Henryk) Newman urodził się 21 lutego 1801 r. w Londynie jako najstarszy z sześciorga rodzeństwa. Studiował w Oxfordzie teologię anglikańską, a w 1825 r. otrzymał święcenia kapłańskie w Kościele anglikańskim. Z Kościołem katolickim zetknął się przy okazji podróży na Sycylię. Po powrocie do Anglii założył w 1833 r. ruch oksfordzki - anglikański ruch odnowy, którego głównym celem było odkrywanie na nowo dziedzictwa katolickiego w liturgii, teologii i strukturze kościelnej.
Zainspirowany lekturą ojców Kościoła i poszukując Prawdy, której nie znajdował w pełni w Kościele anglikańskim, w 1845 r. zdecydował się przejść na katolicyzm. Po studiach w Rzymie, gdzie zapoznał się z dziełem księży filipinów, posługujących w oratorium św. Filipa Neri, 30 maja 1947 r. przyjął święcenia kapłańskie w Kościele katolickim. Sam został członkiem Federacji Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri i mając upoważnienie Piusa IX, w 1848 r. założył pierwsze filipińskie oratorium w Anglii. Na prośbę biskupów podjął się również organizacji uniwersytetu katolickiego w Dublinie.
W późniejszych latach był pomawiany o nadmierny liberalizm i musiał usunąć się z życia kościelnego. W tym czasie pisał dzieła, które z czasem weszły do klasyki teologii duchowości. Leon XIII w pełni zrehabilitował dawnego konwertytę i 12 maja 1879 r. obdarzył go godnością kardynalską. Newman nie przyjął jednak święceń biskupich.
Jan Henryk Newman zmarł 11 sierpnia 1890 r. w Birmingham. Proces beatyfikacyjny kard. Newmana rozpoczęto w archidiecezji Birmingham w 1986 r. W lutym 1989 r. wydano dekret o ważności procesu beatyfikacyjnego, a w niespełna dwa lata później, 22 stycznia 1991 r., św. Jan Paweł II podpisał dekret o heroiczności cnót. Beatyfikował go papież Benedykt XVI podczas Mszy sprawowanej w Birmingham 19 września 2010 r., a kanonizował papież Franciszek 13 października 2019 r. Papież Leon XIV w dniu 1 listopada 2025 r. nadał św. Janowi Henrykowi Newmanowi tytuł doktora Kościoła powszechnego.
|