WERSJA PREMIUM:


Tu jesteś:


Menu:

gloria24.pl poleca:

Brewiarz na palmtopy
Wesprzyj rozwój serwisu

Czytelnia

Boże Narodzenie
w liturgii i tradycji

Ostatnia aktualizacja: 30.12.2011


Narodziny Chrystusa Uroczystość Bożego Narodzenia wywodzi swój początek z Jerozolimy. Ustalił się zwyczaj, że patriarcha udawał się z Jerozolimy w procesji do Betlejem, odległego ok. 8 km. W Grocie Narodzenia odprawiał w nocy Mszę świętą. W Rzymie święto Bożego Narodzenia dnia 25 grudnia obchodzono od wieku IV. Kronikarz bowiem rzymski, Filokales, w kalendarzu swoim pod rokiem 354 zaznacza: Natus Christus in Betleem Judeæ (Narodził się Chrystus w Betlejem Judzkim). Z tego także czasu mamy fragment homilii papieża św. Liberiusza (+ 366) na Boże Narodzenie. Najdawniejsza wzmianka o tym święcie w Kościele Syryjskim pochodzi od św. Jana Chryzostoma. W kazaniu swoim z dnia 25 grudnia 380 roku tenże święty jako młody wówczas kapłan oznajmia wiernym z radością, że po raz pierwszy będzie w antiocheńskiej katedrze obchodzone to święto. Z tej właśnie uroczystości zachowało się jego kazanie. W tymże wieku IV uroczystość Bożego Narodzenia spotykamy: w Jerozolimie, w Antiochii, w Konstantynopolu, w Rzymie i w Hiszpanii.
Po Mszy świętej, odprawionej w Betlejem o pomocy, powracano do Jerozolimy i odprawiano drugą Mszę świętą w godzinach rannych w kościele Zmartwychwstania Pańskiego. Wreszcie, aby dać pełny upust radości, odprawiano w godzinach południowych trzecią Mszę świętą w kościele katedralnym. W Rzymie zwyczaj ten znany był już za czasów papieża św. Grzegorza I Wielkiego (+ 604). Odprawiano tam nocą pasterkę przy żłóbku Chrystusa w bazylice Matki Bożej Większej; drugą Mszę świętą w godzinach rannych w kościele Zmartwychwstania, gdzie miał rezydencję swoją przedstawiciel cesarza wschodniego; trzecią zaś koło południa w bazylice Św. Piotra.
W pierwszych wiekach chrześcijaństwa nabożeństwa nocne należały do stałej praktyki Kościoła. Pamiątką jest dzisiejsza Pasterka. Już pierwsze słowa irwitatorium wprowadzają nas w nastrój tajemnicy: "Chrystus narodził się nam. Oddajmy Mu pokłon". Nie mniej radosnym akordem brzmią czytania i responsoria. Kościół wyraża tak wielką radość z narodzenia Pana Jezusa, że przez osiem dni (oktawa) obchodzi tę uroczystość. To jedna z dwóch istniejących w obecnym kalendarzu liturgicznym oktaw - drugą jest Oktawa Wielkanocy.

Narodziny Chrystusa Chrystus narodził się w Betlejem Judzkim. Jest bowiem jeszcze Betlejem, leżące w Galilei, w pobliżu Nazaretu (12 km na pomoc), dzisiaj Beit Lahm, wymieniane już w księgach: Jozuego (19,15) i Sędziów (12,8). Betlejem Judzkie natomiast leży ok. 8 km na południe od Jerozolimy. Wymieniane jest również w Starym Testamencie kilkanaście razy11. Betlejem Judzkie wspomniane jest także w dokumentach pozabiblijnych. W Betlejem został namaszczony na króla Izraela Dawid. Dlatego miasto odtąd nosi nazwę "miasta Dawidowego"12. Miasto liczy obecnie kilkanaście tysięcy ludzi, przeważnie Arabów. Za czasów Pana Jezusa osada liczyła ok. 1000 mieszkańców. Betlejem leży na wysokości 770 m na dwóch wzgórzach, otoczonych malowniczymi dolinami.
Według świadectwa bardzo wczesnego, bo z wieku II (św. Justyna) Pan Jezus narodził się w grocie skalnej. Dzisiaj jeszcze można je spotkać na zboczu gór, ogrodzone na zewnątrz murem z małą bramą i oknem, gdzie wewnątrz żyje cała uboga rodzina wraz z inwentarzem. Św. Hieronim (f ok. 420) zamieszkał na stałe w Betlejem w pobliżu groty narodzenia, gdzie założył klasztor. Pisze on, że cesarz Hadrian w wieku II na miejscu narodzenia Pańskiego wprowadził kult bożka Adonisa. To trwało ok. 180 lat. Dopiero cesarzowa św. Helena w 326 roku nad grotą Narodzenia Pana Jezusa wystawiła bazylikę. Biskup Euzebiusz z Cezarei (f 340) pierwszy pisze o tym. W r. 333 opisał tę bazylikę pielgrzym z francuskiego miasta Bordeaux. Kiedy zaś świątynia uległa spaleniu, cesarz Justynian I jeszcze piękniej ją odbudował (w. VI). Pewne zmiany wprowadzili do bazyliki krzyżowcy i taką pozostała po nasze czasy.
Grota narodzenia znajduje się pod prezbiterium. We wnętrzu groty są dwa ołtarze: jeden jest na miejscu narodzenia. Pod nim można oglądać gwiazdę z napisem łacińskim: Hic de Maria Virgine Christus natus est (Tu z Maryi Panny narodził się Chrystus). Jak gwiazda i napis świadczą, miejsce to należało kiedyś do katolików. Jednak w roku 1634 sułtan Murat IV przyznał wszystkie miejsca święte w Palestynie prawosławnym Grekom. Wprawdzie dzięki interwencji państw katolicy odzyskali ponownie prawa do tychże miejsc, ale w wieku XIX, kiedy Rosja carska pokonała Turków, miejsca święte, także grotę narodzenia Chrystusa, oddała ponownie prawosławnym Grekom. Drugi ołtarz stoi na miejscu żłóbka, który przeniesiony został według podania do Rzymu do bazyliki Matki Bożej Większej. Przy ołtarzu żłóbka katolicy odprawiają w dzień i w noc Msze święte o Bożym Narodzeniu.

Narodziny Chrystusa Tajemnica Bożego Narodzenia polega na tym, że druga Osoba stała się człowiekiem, aby w ciele ludzkim dokonać zbawienia rodzaju ludzkiego za grzech Adama i za grzechy jego potomków: "A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas". Nie przestając być Bogiem, Syn Boży stał się człowiekiem. Jako Bóg jest wieczny, nieskończony, wszechobecny i wszechmocny. Jako człowiek jest ograniczony czasem, przestrzenią i mocą. Jako Bóg jest Panem śmierci. Jako człowiek jest jej poddany.
Przez unię osobową (hipostatyczną) Syn Boży połączył w sobie dwie natury: Boską i ludzką, tak że zachowały one swoją odrębność w swojej Osobie Bożej. W swojej naturze Bożej Syn Boży, Słowo odwieczne, nia miał nigdy początku, jest wieczny. W naturze swojej ludzkiej, którą przyjął z dziewiczego ciała Maryi, rozpoczął istnienie w pierwszym roku naszej ery i otrzymał imię Jezusa Chrystusa.
Na soborze w Chalcedonie w 451 roku jeszcze dokładniej określono przeciwko Eutychesowi, na czym polega tajemnica wcielenia i narodzenia Syna Bożego: "Zebrani święci Ojcowie... wyznajemy wszyscy jednozgodnie, że jeden i ten sam jest Jezus Chrystus, pełen i doskonały również w człowieczeństwie. Prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek - z ciałem i duszą rozumną. Współistotny z Ojcem według Bóstwa i współistotny z nami, ludźmi, według człowieczeństwa... Przed wiekami zrodzony z Ojca według natury Bożej, w ostatnich zaś czasach zrodzony jako człowiek dla naszego zbawienia przez Maryję Dziewicę, Bożą Rodzicielkę...".

Ze świętami Narodzenia Pańskiego wiąże się bardzo wiele zwyczajów:

Żłóbek. Podanie głosi, że żłóbek Pana Jezusa został już w wieku V przeniesiony z Betlejem do Rzymu i umieszczony w bazylice Matki Bożej Większej. Na tę pamiątkę co roku pasterkę odprawiano w Rzymie w tymże kościele przy żłóbku Chrystusa. Najpierw we Włoszech w uroczystość Bożego Narodzenia zaczęto wystawiać żłóbki na tle grot, dołączając do figur św. Rodziny aniołów, pasterzy itp. Jednak do rozpowszechnienia zwyczaju budowania żłóbków i szopek najwięcej przyczynił się św. Franciszek i jego synowie duchowni. Najwięcej znane są szopki: toskańskie, sycylijskie i neapolitańskie. W Polsce głośne są szopki krakowskie, prawdziwe arcydzieła sztuki ludowej. Co roku urządza się ich wystawę na rynku krakowskim przy pomniku Adama Mickiewicza.
Jasełka. Od żłóbków łatwo było przejść w średniowieczu do przedstawień teatralnych: początkowo odprawianych po kościołach w formie bardzo prostej jako ilustracja tekstów ewangelicznych, aż po bogato rozbudowane sceny teatralne. Mysteria te cieszyły się zawsze wielkim powodzeniem. W wieku XVIII rozpowszechnił się na dworach zwyczaj urządzania jasełek kukiełkowych.
Kolędy. Ten obyczaj wywodzi się od rzymskich kolęd styczniowych, związanych ze świętem odradzającego się słońca. W swej pierwotnej szacie było to życzenie pomyślności w domu i w gospodarstwie. Nie ma narodu katolickiego, który by nie miał własnych kolęd. Gdyby je zebrać wszystkie w całości, powstałoby kilka tomów pokaźnych o bardzo bogatej treści i melodii. Polska należy do krajów, posiadających w swoim dorobku kulturalnym i folklorystycznym ponad 500 kolęd, co stanowi swoisty rekord.
Choinka. Zwyczaj to dawny, pochodzący jeszcze z czasów pogańskich a rozpowszechniony zwłaszcza wśród ludów germańskich. W dniach przesilenia: zimy i nocy, kiedy to dnie stawały się coraz dłuższe, zawieszano u sufitu mieszkań gałązki: jemioły, jodły, świerku czy sosny jako symbol zwycięstwa życia nad śmiercią, dnia nad nocą, światła nad ciemnością. Kościół chętnie ten zwyczaj przejął jako zapowiedź i znak, jako typ i figurę Jezusa Chrystusa. On był dla rodzaju ludzkiego prawdziwym rajskim drzewem żywota. Na drzewie krzyża dokonał On zbawienia naszego. Na drzewku zawieszamy światła, gdyż Chrystus tak często siebie nazywał światłem. Zawieszamy na drzewku łakocie i ozdoby, aby w ten sposób przypomnieć dobrodziejstwa odkupienia. Zwyczaj ten rozpowszechnił się dzisiaj niemal po całym świecie. W święta Bożego Narodzenia wystawia się choinki w kościołach i w domach, na placach i w wystawowych oknach.

Narodziny Chrystusa Życzenia i podarki. W wielu krajach jest to tak powszechny zwyczaj, że na jednego mieszkańca przypada przeciętnie kilkanaście kart świątecznych z życzeniami. Posyła się je nawet najbliższym sąsiadom. Łącznie w całym świecie liczba kart świątecznych dochodzi do miliardów. Nie mniej powszechny jest zwyczaj obdarowywania się w święta Bożego Narodzenia prezentami. Zwyczaj to bardzo dawny, sięgający czasów starożytnych, który łączono z nowym rokiem. Jest to piękny symbol zbratania i miłości. Największy powód do radości mają w święta Bożego Narodzenia dzieci. Chrystus bowiem zjawił się w postaci dziecka. Dlatego przede wszystkim dzieci czekają na podarki i prezenty gwiazdkowe.
Zwyczajem świąt Bożego Narodzenia jest również składanie sobie wzajemnie wizyt. Dawniej, gdy święta trwały kilka dni, w pierwszym dniu dobry obyczaj nakazywał spędzać je w zaciszu domowym wśród najbliższych. Dopiero w drugie święto szło się w odwiedziny do krewnych i przyjaciół.
Wigilia. Przyjęła się w Polsce w wieku XVIII, stała się powszechną tradycją w wieku XX. Stół zaścielał obrus biały, przypominający ołtarz i pieluszki Pana, a pod nim dawało się siano dla przypomnienia sianka, na którym spoczywało Boże Dziecię. Jeśli ktoś z rodziny w tym roku przeniósł się do wieczności, zostawiano i dla niego pełne nakrycie. Wierzono bowiem, że w tajemnicy świętych obcowania dusze naszych bliskich w tak uroczystej chwili przeżywają radość Bożego Narodzenia wraz z nami. Dawano również osobną zastawę dla gościa, który w wieczór wigilijny mógł się przypadkowo zjawić. Tego bowiem wieczoru nie mógł nikt być samotny czy też głodny. Zwyczajem było również, że cały dzień obowiązywał post ścisły. W czasie wigilii dawano tylko potrawy postne, w liczbie nieparzystej, ale tak różnorodne, by były wszystkie potrawy, jakie się zwykło dawać w ciągu roku. Pan domu lub najstarszy rozpoczynał wieczerzę modlitwą. Potem czytano opis narodzenia Pańskiego z Ewangelii św. Łukasza (rozdz. 2). Następnie po krótkim przemówieniu każdy z domowników brał opłatek do ręki i wspólnie składano sobie życzenia. Z tej okazji także przepraszano się wzajemnie i darowywano sobie urazy.
Opłatek jest symbolem Eucharystii, Chleba anielskiego, który w Pasterce wszyscy przyjmują. Tak więc Chrystus narodzony jednoczy wszystkich swoich wyznawców. Opłatek, być może, pochodzi od eulogów pierwszych wieków, czyli od chlebów błogosławionych w czasie Mszy świętej, jak to jest w zwyczaju jeszcze dzisiaj u prawosławnych. Po złożeniu sobie życzeń zabierają się uczestnicy do uczty, po której udaje się każdy do choinki, pod którą znajduje dla siebie prezent gwiazdkowy. Ucztę kończą kolędy, które śpiewa się do Pasterki. Dla podkreślenia, że zwierzęta były również obecne przy Bożym Narodzeniu i spełniały swoją rolę, karmiło się je opłatkiem kolorowym dla odróżnienia od białego, którym dzielili się ludzie. Panowało również w Polsce przekonanie, że zwierzęta w tę noc błogosławioną raz w roku mają przywilej mówić do siebie ludzką mową.


Materiały związane z Bożym Narodzeniem podzieliliśmy na następujące części:

Zajrzyj także pod ten adres - przygotowaliśmy tu teksty najbardziej znanych kolęd.



Nauczanie papieskie o Bożym Narodzeniu

Jan Paweł II
Przy wigilijnym stole
Spotkanie opłatkowe z Polakami 20.12.1997
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
W mocy Ducha Świętego
Rozważanie przed modlitwą "Anioł Pański" 21.12.1997
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Objawiła się miłość Boża do nas
Pasterka w Bazylice św. Piotra 25.12.1997
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Boże Narodzenie niesie radość i nadzieję
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.1997
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Prawda Syna Bożego
Rozważanie przed modlitwą "Anioł Pański" 20.12.1998
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Chrystus objawia miłość Ojca do ludzi
Spotkanie opłatkowe z Polakami 23.12.1998
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Oddajmy cześć Zbawicielowi
Pasterka w Bazylice św. Piotra 25.12.1998
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Bóg narodził się dla nas
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.1998
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Bóg stał się człowiekiem dla człowieka
Spotkanie opłatkowe z Polakami 22.12.1999
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Chrystus jedynym Zbawicielem człowieka
Pasterka w Bazylice św. Piotra i inauguracja Wielkiego Jubileuszu 25.12.1999
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Wejdźmy w trzecie tysiąclecie z Chrystusem
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.1999
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Chwała Trójcy Świętej we Wcieleniu
Audiencja generalna 05.04.2000
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Przygotujmy Chrystusowi miejsce w naszym sercu
Audiencja generalna 20.12.2000
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Tajemnica Bożego Narodzenia
Rozważanie przed modlitwą "Anioł Pański" w Wigilię Bożego Narodzenia, 24.12.2000
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Jezus zapala w świecie ogień miłości Bożej
Pasterka w Bazylice św. Piotra 25.12.2000
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Zbawiciel narodził się w Betlejem, aby przywrócić nadzieję człowiekowi
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2000
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Pasterka w Bazylice św. Piotra 25.12.2001
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2001
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Narodzenie Jezusa tajemnicą radości, miłości i pokoju
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2002
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Zbaw nas od wszelkiego zła
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2003
Kliknij tutajFormat HTML

Jan Paweł II
Pójdźcie z ufnością do żłóbka Zbawiciela
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2004
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Dla ciebie, człowieku, Bóg stał się człowiekiem
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2005
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Świat potrzebuje Zbawiciela, który narodził się dla wszystkich
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2006
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Chrystus rozpoczyna «święty dzień», który nie zna zachodu
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2007
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Jeśli każdy myśli tylko o sobie, świat popada w ruinę
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2008
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Boże Narodzenie decydującym elementem życia chrześcijańskiego
Rozważanie podczas audiencji generalnej, 23.12.2009
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Być "sąsiadem Pana Boga"
Homilia podczas Pasterki, 25.12.2009
Kliknij tutajFormat HTML

PAP
Kobieta przewróciła papieża
Informacja o incydencie podczas Pasterki 25.12.2009
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Umieszczajmy Jezusa Chrystusa w centrum naszego życia
Rozważanie przed modlitwą "Anioł Pański", 26.12.2009
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Światło Bożego Narodzenia ogarnia tych, którzy otwierają się na miłość
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2010
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Dziecię nam się narodziło, Syn został nam dany
Homilia podczas Pasterki, 24.12.2011
Kliknij tutajFormat HTML

Benedykt XVI
Niech narodzony Pan wspiera ludzkość zranioną tak wieloma konfliktami
Bożonarodzeniowe orędzie Urbi et Orbi 25.12.2011
Kliknij tutajFormat HTML


Wokół tajemnicy Bożego Narodzenia

Wiara.pl
Tajemnica, tajemnica - komentarz do biblijnych tekstów o Bożym Narodzeniu
Kliknij tutajFormat HTML

Wiesława Dąbrowska-Macura i in.
Bóg się rodzi dla każdego - Boże Narodzenie w różnych wyznaniach
Kliknij tutajFormat HTML

Wiesława Dąbrowska-Macura
Przyszedł do swoich
Kliknij tutajFormat HTML

Andrzej Macura
Cud Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

Andrzej Macura
Z narodzeniem Jezusa było tak
Kliknij tutajFormat HTML

Anna Świderkówna
Emmanuel
Kliknij tutajFormat HTML

Stefan Budzyński
Wśród nocnej ciszy
Kliknij tutajFormat HTML

Ernest Bryll
Te święta nie są wesołe, ale radosne
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Andrzej Jasiński
Pogaduszki z Dzieciną
Kliknij tutajFormat HTML

Roman Brandstaetter
Bethlehem
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Włodzimierz Kwietniewski
Twoje Narodzenie
Kliknij tutajFormat HTML

abp Stanisław Nowak
Dwakroć narodzony Chrystus
Kliknij tutajFormat HTML

kard. Christoph Schönborn
Narodził się z Maryi Dziewicy
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Janusz Królikowski
Dramat Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Czesław Galek
Spotkać Zbawiciela
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Czesław Galek
Komu Boże Narodzenie?
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Zenon Mońka
Wigilia Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Zenon Mońka
W dzień Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

Anna Guzik
Świąteczny czas radości
Kliknij tutajFormat HTML

Anselm Grun
Noc - Boże Narodzenie
Kliknij tutajFormat HTML

Anselm Grun
Grota
Kliknij tutajFormat HTML

Anselm Grun
Pasterze
Kliknij tutajFormat HTML

Anselm Grun
Stajnia
Kliknij tutajFormat HTML

Józef Smosarski
Gwiazda - znak nadziei
Kliknij tutajFormat HTML

Elżbieta Adamczyk
Refleksja wigilijna
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Waldemar Karasiński
Usłyszeć głos Miłości
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Waldemar Karasiński
I nadszedł czas
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Włodzimierz Kwietniewski
Jest taki dzień
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Bogdan Poniży
Ewangelia Dzieciństwa
Kliknij tutajFormat HTML

Abp Józef Życiński
Włączeni w radość wielką
Kliknij tutajFormat HTML

Stanisław Tkocz
Stał się człowiekiem
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Andrzej Motyka
O tajemnicy Bożego Narodzenia
Z cyklu "Rozmowy z bł. Józefem Sebastianem Pelczarem"
Kliknij tutajFormat HTML

ks. prof. Waldemar Chrostowski
Pamiątka Wcielenia
Kliknij tutajFormat HTML

Artur Karbowiak
"Pójdźmy wszyscy do stajenki..."
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Tadeusz Uszkiewicz
Narodziny Miłości
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Waldemar Wesołowski
Boże Narodzenie - odpowiedzią na odrzucenie Boga i człowieka
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Wojciech Góralski
Przesłanie Nocy Betlejemskiej
Kliknij tutajFormat HTML

Mariusz Piecyk
Noc Narodzenia Pańskiego
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Jacek Żórawski
Bóg się rodzi
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Jacek Żórawski
Przeżywanie Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Andrzej Draguła
Trzy razy Betlejem
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Andrzej Jankoski
"Pójdźmy do Betlejem i zobaczmy"
Kliknij tutajFormat HTML

Marta Godlewska
Przy stajence
Kliknij tutajFormat HTML

Maria Perczyk
Zanim pojawi się pierwsza gwiazdka
Kliknij tutajFormat HTML

ks. M. Piotrowski TChr
Tajemnica Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Jan Okuła
Modlitwy Nocy Betlejemskiej
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Jan Okuła
Modlitwa doświadczeniem radości
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Jan Okuła
Modlitwa i doświadczenie radości
Kliknij tutajFormat HTML

Waldemar Rozynkowski
O Bożym Narodzeniu
Rozważania bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Dariusz Kwiatkowski
Uroczystość Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

bp Adam Szal
Wpatrzeni w Matkę i Syna
Kliknij tutajFormat HTML

Jarosław Charkiewicz
Ikona Narodzenia Jezusa Chrystusa
Kliknij tutajFormat HTML

Narodziny Chrystusa - Giotto

Stanisław Pawłowski
Początki święta Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

Henryk Majkrzak SCJ
Poznaj chrześcijaninie twoją godność!
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Józef Kozyra
Moje Betlejem
Kliknij tutajFormat HTML

Weronika Różycka
Cudowna noc
Kliknij tutajFormat HTML

Barbara Sawic
Światłość wielka
Kliknij tutajFormat HTML

o. Leon Knabit
Żeby oni wiedzieli...
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Tadeusz Biały
Czar Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

Władysław Sitek
Boże Narodzenie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Wacław Siwak
Bóg się rodzi
Kliknij tutajFormat HTML

Magda Nałęcz
Radość Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

Julia Polak
Bożonarodzeniowa radość trwa!
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Mariusz Pohl
Najpiękniejsze polskie święta - przeżyć po Bożemu
Kliknij tutajFormat HTML

Patrycja Skrobańska
"Bóg się rodzi..."
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Józef Bieńkowski
Nasza wiara i Boże Narodzenie
Kliknij tutajFormat HTML

Andrzej Ogniewski
Światła miłości
Kliknij tutajFormat HTML

Andrzej Ogniewski
"Pójdźmy też i my"
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Paweł Staroszczyk
"Odczytać" Boże Narodzenie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Grzegorz Strzelczyk
Bóg i pieluchy, czyli kim naprawdę jesteśmy?
Kliknij tutajFormat HTML

Przemysław Fenrych
Jasełka i życie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Marek Lis
HotBird, Astra czy Betlejem? Jak świętować?
Kliknij tutajFormat HTML

Ks. Tadeusz Kasabuła
Kiedy narodził się Jezus Chrystus?
Kliknij tutajFormat HTML: część I
Kliknij tutajFormat HTML: część II

Ks. Józef Naumowicz
Lata od narodzenia Chrystusa
Kliknij tutajFormat HTML

Ks. Paweł Staniszewski
Narodzenie Chrystusa
Kliknij tutajFormat HTML

o. Andrzej A. Napiórkowski
Kiedy narodził się Pan Jezus?
Kliknij tutajFormat HTML

Stanisław Pawłowski
Dzisiaj w Betlejem
Kliknij tutajFormat HTML

Urszula Koper
Śladami Dzieciątka Jezus
Kliknij tutajFormat HTML

Niedziela włocławska
Historia betlejemskiego żłóbka
Kliknij tutajFormat HTML

bp Piotr Skucha
Bóg się rodzi
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Zbigniew Kobus
Cicha noc, święta noc, pełna misterium
Kliknij tutajFormat HTML

Krzysztof Święcki
Twoje Boże Narodzenie
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Moje myśli nie są myślami waszymi...
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Włodzimierz Lewandowski
Powieje tradycją
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Krzysztof Piotr Ostasz
Jezus Chrystus - Bóg o ludzkim obliczu
Kliknij tutajFormat HTML

Teresa Tylicka
Rozważania z choinką w tle
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Mieczysław Maliński
Matka Jezusa
Kliknij tutajFormat HTML

Stanisława Czepińska
Chrystus, Chrystus narodził nam się
Kliknij tutajFormat HTML

Maria Wrzeszcz
Wigilijna opowieść
Kliknij tutajFormat HTML

Tomasz Gołąb
Gwiazdowe pojęć zamieszanie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Marek Łuczak
Gwiazda zamiast Dzieciątka
Kliknij tutajFormat HTML

Ewa Jałowy
Dzień cudów
Kliknij tutajFormat HTML

Marta Anna Dacko
Polskie Wigilie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Jan Twardowski
Noc szczęśliwego rozwiązania
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Betlejem Judzkie - miejsce Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Historia Betlejem: Miejsce Narodzenia Pana
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Święta w Betlejem - wczoraj i dziś
Kliknij tutajFormat HTML

Marek Budziarek
Dzisiaj w Betlejem
Kliknij tutajFormat HTML

Krystyna Pawłowska
Ucieczka do Egiptu w legendach ludowych
Kliknij tutajFormat HTML

Anna Litwin
Moje Boże Narodzenie
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Słowniczek bożonarodzeniowy
Kliknij tutajFormat HTML

ks. prof. Antoni Paciorek
Gwiazdą na firmamencie życia jest Chrystus
Jak doszło do napisania Ewangelii Dzieciństwa Jezusa?
Kliknij tutajFormat HTML

Miesięcznik "Nasza Arka"
Święta Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML: I stał się człowiekiem
Kliknij tutajFormat HTML: Dzisiaj w Betlejem
Kliknij tutajFormat HTML: Modlitwa była jedyną ostoją
Kliknij tutajFormat HTML: Szczególna Wieczerza
Kliknij tutajFormat HTML: Wigilijne zwyczaje
Kliknij tutajFormat HTML: Radując się z narodzenia Boga
Kliknij tutajFormat HTML: Żywy obraz Narodzin Pańskich
Kliknij tutajFormat HTML: Święta Świętych
Kliknij tutajFormat HTML: Śnieg topniał od łez
Kliknij tutajFormat HTML: Cud pojednania
Kliknij tutajFormat HTML: Czy wiesz, że...
Kliknij tutajFormat HTML: Pieśń o cichej nocy

ks. Tomasz Uszkiewicz
Na progu żłóbka
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Tomasz Węcławski
Kto daje życie?
Kliknij tutajFormat HTML

Monika Hyla
Dzieciątko - maleńki Król
Kliknij tutajFormat HTML


Boże Narodzenie w liturgii

Wiara.pl
Skąd się wzięła uroczystość Bożego Narodzenia?
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Dariusz Kwiatkowski
Jeden świąteczny dzień - Oktawa Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

"Niedziela"
Okres Narodzenia Pańskiego
Kliknij tutajFormat HTML

Ewa Rozkrut
Kiedy kończy się okres Bożego Narodzenia?
Kliknij tutajFormat HTML


Boże Narodzenie w Kościołach wschodnich

Gość Niedzielny
Boże Narodzenie w obrządku bizantyjsko-ukraińskim
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Henryk Krukowski
Boże Narodzenie w tradycji Kościołów Wschodnich
Kliknij tutajFormat HTML

Anna Węgrzecka
Boże Narodzenie w cerkwi
Kliknij tutajFormat HTML

ekai.pl
6 stycznia - prawosławna Wigilia
Kliknij tutajFormat HTML

PAP
Wigilia Bożego Narodzenia chrześcijan wschodnich
Kliknij tutajFormat HTML


Zwyczaje świąteczne

ekai.pl
Święte świętowanie
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Wigilia, pasterka, gody
Kliknij tutajFormat HTML

Józef Smosarski
Wigilia
Kliknij tutajFormat HTML

Małgorzata Zalewska
Przeżywanie Wigilii Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Paweł Staniszewski
Wigilia Narodzenia Pańskiego w katolickiej rodzinie
Kliknij tutajFormat HTML

s. Aneta Asendy
Wigilia w rodzinie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Mieczysław Lignowski
Przygotowanie do wigilii
Kliknij tutajFormat HTML

s. Hieronima Janicka
Boże Narodzenie w polskiej rodzinie
Kliknij tutajFormat HTML

Antoni Kazimierz Janicki
Boże Narodzenie po polsku
Kliknij tutajFormat HTML

Janina Lankau
Polski świat Bożego Narodzenia
Kliknij tutajFormat HTML

Niedziela łomżyńska
Zwyczaje wigilijne
Kliknij tutajFormat HTML

Ewa Aszkiewicz
Wigilijny wieczór
Kliknij tutajFormat HTML

Marta Bilonowicz-Hutna, Władysław Okasa
Jak to z wigilią bywało...
Kliknij tutajFormat HTML

Marek A. Koprowski, Krystyna Jagiełło, Leszek Śliwa
Święta Polaków z dala od Ojczyzny
Kliknij tutajFormat HTML

Opoka
Świętowanie w innych krajach
Kliknij tutajFormat HTML

Opoka
Świąteczne obyczaje
Kliknij tutajFormat HTML

Jadwiga Sibiga
Polskie tradycje
Kliknij tutajFormat HTML

Barbara Hanna Otto
Cicha noc, święta noc
Kliknij tutajFormat HTML

Agnieszka Raczyńska-Lorek
Zapomnianie zwyczaje
Kliknij tutajFormat HTML

Krzysztof Szewczyk
Dawne zwyczaje wigilijne
Kliknij tutajFormat HTML

Marek Kruk
Bożonarodzeniowe tradycje
Kliknij tutajFormat HTML

Anna Guzik
Boże Narodzenie przy stole
Kliknij tutajFormat HTML

Anna Osuchowa
Przy stole z białym obrusem
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Paweł Staniszewski
Symbolika ryby
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Wigilijny karp: Taaaaka ryba
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Janusz Giera
Jedzenie, posiłek, uczta - pielęgnować tradycję
Kliknij tutajFormat HTML

Henryk Grymuza
I znów pobieleje świąteczny stół...
Kliknij tutajFormat HTML

Ks. Artur Stopka
Opłatek - gest miłości
Kliknij tutajFormat HTML

Alicja Wysocka
Jak powstają opłatki?
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Zbigniew Głowacki
Wigilijny opłatek
Kliknij tutajFormat HTML

Teresa Dunin-Karwicka
Opłatek wigilijny
Kliknij tutajFormat HTML

Weronika Różycka
Opłatek - symbol miłości i pokoju
Kliknij tutajFormat HTML

Maria Potocka
Opłatek biały i niebiały
Kliknij tutajFormat HTML

Agnieszka Dziarmaga
Opłatkomanii stop!
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Jan Bagiński
Czas na kolędy
Kliknij tutajFormat HTML: Starożytne początki
Kliknij tutajFormat HTML: Pieśni nabożne i nie tylko
Kliknij tutajFormat HTML: Pieśni ludowe i dworskie

Agnieszka Bednarz
Skąd się wzięły kolędy, pastorałki i jasełka?
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Andrzej Filaber
Najpiękniejsze na świecie są kolędy polskie
Kliknij tutajFormat HTML: część I
Kliknij tutajFormat HTML: część II

Ks. Andrzej Zając
Kolędy
Kliknij tutajFormat HTML

Krzysztof Szewczyk
Polskie kolędowanie
Kliknij tutajFormat HTML

Józef Smosarski
Polskie kolędowanie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Antoni Reginek
Perła wśród polskich kolęd
Kliknij tutajFormat HTML

Katolik.pl
Kolędy - skąd pochodzą?
Kliknij tutajFormat HTML

Kolęda OnLine
Serwis poświęcony kolędom i pastorałkom (teksty i nagrania audio)
Kliknij tutajFormat HTML

Kolęda OnLine
Teksty prawie 50 kolęd
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Tradycyjne teksty kolęd polskich
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Kolędy - zanuć, zaśpiewaj, posłuchaj
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Historia kolęd: Tajemnica cichej nocy
Kliknij tutajFormat HTML

Barbara Gruszka-Zych
Papież zna wszystkie zwrotki
Kliknij tutajFormat HTML

Opoka
Teksty wybranych kolęd
Kliknij tutajFormat HTML

Henryk Grymuza
"Z Panny się narodził, aby świat pogodził..."
Kliknij tutajFormat HTML

Józef Smosarski
Polskie kolędowanie
Kliknij tutajFormat HTML

"Niedziela"
Kolędować Małemu
Kliknij tutajFormat HTML

Barbara Hanna Otto
Czym różni się kolęda od chodzenia po kolędzie?
Kliknij tutajFormat HTML

Grzegorz Gęsikowski
Kolęda - wizyta duszpasterska w rodzinie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Jacek Molka
Co to jest kolęda?
Kliknij tutajFormat HTML

Stanisław Krajewski
Zachowanie podczas kolędy
Kliknij tutajFormat HTML

Krzysztof Kunert
Kolęda - wpuścić czy zaprosić?
Kliknij tutajFormat HTML

abp Damian Zimoń
Kolęda nie kończy się z wyjściem księdza
Kliknij tutajFormat HTML

Alina Petrowa-Wasilewicz
Po pierwsze - usiąść
Kliknij tutajFormat HTML

Agnieszka Raczyńska-Lorek
K+M+B 2004 - wizyta po kolędzie
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Paweł Staniszewski
Kolędowe odwiedziny
Kliknij tutajFormat HTML

ks. Tomasz Bomba
Wizyta duszpasterska
Kliknij tutajFormat HTML

Mikołaj Browarski
Kolęda - akt wiary
Kliknij tutajFormat HTML

Agnieszka Dziarmaga
Duszpasterska wizyta, duszpasterska szansa
Kliknij tutajFormat HTML

Henryk Tomczyk
Boże Narodzenie w malarstwie
Kliknij tutajFormat HTML

Narodziny Chrystusa - Juan de Flandes

Wiara.pl
Powiedzieli o Bożym Narodzeniu
Kliknij tutajFormat HTML

Katarzyna Mokry
Boże Narodzenie
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Historia choinki: od św. Bonifacego do Edisona
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Tak powstają choinkowe bombki
Kliknij tutajFormat HTML

Robert Kosacki
Co oznacza choinka?
Kliknij tutajFormat HTML

Opoka
Tradycja jasełek
Kliknij tutajFormat HTML

Wiara.pl
Szopka betlejemska: pomysł św. Franciszka
Kliknij tutajFormat HTML

Bogdan Nowak
Jak urządzono pierwszą szopkę
Kliknij tutajFormat HTML

Irena Świerdzewska
Jak to z szopką było
Kliknij tutajFormat HTML

Barbara Dobias
Elementarz znaczeniowy szopki
Kliknij tutajFormat HTML

Opoka
Szopki i obyczaje europejskie
Kliknij tutajFormat HTML

Krystyna Heska-Kwaśniewicz
"Mizerna, cicha, stajenka licha"
Kliknij tutajFormat HTML

Katarzyna Cinzio
Póki trwa karnawał...
Kliknij tutajFormat HTML

Agnieszka Konik-Korn
Chrześcijanin tańczy
Kliknij tutajFormat HTML

Wyślij do nas maila

STRONA GŁÓWNA
TEKSTY ILG | OWLG | LITURGIA HORARUM | KALENDARZ LITURGICZNY | DODATEK | INDEKSY | POMOC
CZYTELNIA | ANKIETA | LINKI | WASZE LISTY | CO NOWEGO?

© Copyright by Konferencja Episkopatu Polski i Wydawnictwo Pallottinum